Zapomniane babki gotowane. Dawne przepisy wielkanocne, które wracają do łask

Wśród wielu wielkanocnych wypieków szczególne miejsce zajmują baby gotowane, dziś rzadko spotykane, lecz dawniej bardzo popularne. W XIX i na początku XX wieku przygotowywano je w specjalnych metalowych formach z pokrywą, które wstawiano do garnka z gorącą wodą. Ciasto nie piekło się więc w piecu, lecz gotowało w kąpieli wodnej, dzięki czemu pozostawało wyjątkowo wilgotne i delikatne.

Tego rodzaju babki przypominają nieco pudding lub bardzo wilgotną babkę piaskową. Charakterystyczną cechą wielu dawnych przepisów jest także dodatek mąki ziemniaczanej, która nadaje ciastu lekką, sypką strukturę. Formę do babki gotowanej można kupić w internecie.

Poniżej znajdują się dwa przepisy inspirowane dawną kuchnią polską oraz jeden przepis współczesny. 

Babka gotowana z XIX-wiecznej kuchni polskiej

Inspiracją dla tego przepisu są dawne książki kucharskie, m.in. 365 obiadów za pięć złotych autorstwa Lucyny Ćwierczakiewiczowej.

Składniki

• 200 g masła
• 200 g cukru
• 6 jaj
• 150 g mąki ziemniaczanej
• 80 g mąki pszennej
• garść rodzynek
• 40 g posiekanych migdałów
• skórka z cytryny

Przygotowanie

1. Masło utrzeć z cukrem na puszystą masę.
2. Dodawać kolejno żółtka.
3. Wsypać obie mąki oraz skórkę cytrynową.
4. Dodać rodzynki i migdały.
5. Na końcu delikatnie wmieszać pianę z ubitych białek.
6. Ciasto wlać do wysmarowanej masłem formy z pokrywą.
7. Wstawić formę do garnka z gorącą wodą (do ⅔ wysokości formy).
8. Gotować na małym ogniu około 60 minut.

W dawnych poradach kulinarnych zalecano, by po ugotowaniu odczekać kilka minut przed wyjęciem babki z formy, aby nie opadła.

Babka gotowana z początku XX wieku

Podobny przepis można znaleźć w książce Uniwersalna książka kucharska autorstwa Marii Ochorowicz-Monatowej.

Składniki

• 250 g masła
• 200 g cukru pudru
• 5 jaj
• 200 g mąki ziemniaczanej
• 100 g mąki pszennej
• 1 kieliszek rumu lub spirytusu
• garść rodzynek
• cukier waniliowy

Przygotowanie

1. Masło utrzeć z cukrem pudrem na jasną masę.
2. Dodawać kolejno żółtka.
3. Wsypać obie mąki i dokładnie wymieszać.
4. Dodać rum oraz rodzynki.
5. Delikatnie wmieszać pianę z białek.
6. Wlać do formy wysmarowanej masłem.
7. Gotować w kąpieli wodnej około 60–70 minut.

Ta wersja zawiera więcej mąki ziemniaczanej, dlatego przypomina w smaku wilgotną babkę piaskową.

Współczesna babka gotowana

Dziś babkę gotowaną można przygotować w zwykłej formie na babkę dobrze przykrytej folią aluminiową.

Składniki

• 200 g masła
• 180 g cukru
• 4 jajka
• 150 g mąki ziemniaczanej
• 100 g mąki pszennej
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia
• skórka z cytryny
• 80 g rodzynek

Przygotowanie

1. Masło utrzeć z cukrem.
2. Dodawać kolejno jajka.
3. Wsypać obie mąki i proszek do pieczenia.
4. Dodać skórkę cytrynową i rodzynki.
5. Ciasto wlać do wysmarowanej formy i szczelnie przykryć.
6. Formę wstawić do garnka z wodą i gotować około 50-60 minut.
7. Po ostudzeniu można posypać cukrem pudrem lub polać lukrem.

Ciekawostka kulinarna:
W dawnych domach formę z babką często owijano płótnem lub papierem, aby para wodna nie dostała się do środka podczas gotowania.