Sześć lat obserwacji, 21 żurawi wyposażonych w nadajniki GPS i podróże przez 20 krajów na dwóch kontynentach. Projekt „Wędrówki lubelskich żurawi”, realizowany przez Fundację Dla Przyrody, dostarcza fascynujących informacji o życiu ptaków zamieszkujących Polesie. Dwanaście żurawi, których nadajniki zarejestrowały co najmniej jedną pełną jesienną migrację, pokonało łącznie ponad 101 tys. kilometrów. To dystans odpowiadający dwuipółkrotnemu okrążeniu Ziemi!
Z Polesia do Algierii. Każdy żuraw wybiera własną drogę
Rekordzistką dalekich podróży jest Roskoszna, która zimuje w Algierii. Tylko w 2024 roku przeleciała 9120 kilometrów. Zupełnie inną strategię wybrał Czahar, któremu do zimowiska wystarczył lot na odległość zaledwie 308 kilometrów. To właśnie Czahar został bohaterem tegorocznych obserwacji. Żuraw oznakowany jako pisklę w 2022 roku po raz pierwszy założył własne gniazdo w Poleskim Parku Narodowym. Doczekał się dwojga młodych, Czarki i Czarka. Jego córka również otrzymała nadajnik GPS i razem z ojcem odleciała na Węgry.
Susza odbiera żurawiom bezpieczne miejsca do życia
Nie wszystkie wyniki badań napawają jednak optymizmem. Przyrodnicy opisali w ciągu sześciu lat 113 gniazd. Okazało się, że kluczowym warunkiem udanych lęgów jest odpowiedni poziom wody, która chroni jaja i pisklęta przed drapieżnikami. Tymczasem suche lata 2025 i 2026 znacząco ograniczyły liczbę bezpiecznych miejsc do gniazdowania. W 2026 roku sukcesem zakończyło się zaledwie 46 proc. lęgów o znanym wyniku. Wniosek naukowców jest jednoznaczny: bez ochrony mokradeł populacja lęgowa żurawi może się zmniejszać.
Sztuczna inteligencja pomaga śledzić ptaki
Fundacja wykorzystuje również nowoczesne technologie. Nadajniki GPS, drony z kamerami termowizyjnymi, fotopułapki i sztuczna inteligencja pozwalają analizować trasy migracji, zachowania ptaków oraz zagrożenia. Ogromnym zainteresowaniem cieszą się transmisje z żurawich gniazd. Filmy i relacje na kanale YouTube Fundacji obejrzano już ponad 1,6 mln razy, a widzowie pochodzą ze 124 krajów. W 2027 roku Fundacja Dla Przyrody zamierza rozszerzyć działania na rzecz ochrony żurawi, szczególnie poprzez zabezpieczanie mokradeł i miejsc lęgowych. Powstaje również album poświęcony ptakom, ich niezwykłym podróżom i historii projektu.
Losy lubelskich żurawi można śledzić na stronie lubelskie-zurawie.pl.
Komentarze