Cyberprzestępcy coraz częściej atakują administrację publiczną. Z danych CSIRT NASK wynika, że w 2025 roku w jednostkach samorządu terytorialnego odnotowano blisko 3,3 tys. incydentów cyberbezpieczeństwa. Najczęściej były to oszustwa komputerowe, w tym phishing, czyli próby wyłudzenia poufnych informacji za pomocą fałszywych wiadomości i stron internetowych.
Skuteczny atak może sparaliżować pracę urzędu, uniemożliwić mieszkańcom załatwianie spraw, a nawet doprowadzić do utraty ważnych danych.
Urzędy nieprzygotowane na kryzys
Niepokojące wnioski płyną z kontroli Najwyższej Izby Kontroli. Aż 71 proc. skontrolowanych urzędów nie było odpowiednio przygotowanych do zapewnienia ciągłości działania systemów informatycznych. Nieprawidłowości wykryto w 23 z 24 jednostek. W wielu urzędach brakowało planów awaryjnych, procedur przywracania systemów po awarii oraz właściwego zabezpieczenia kopii zapasowych.
- Zatarła się granica pomiędzy zagrożeniami militarnymi i cywilnymi. Coraz częściej celem ataków nie są obiekty militarne, ale codzienne życie mieszkańców - podkreśla w rozmowie z agencją Newseria dr Karolina Grenda, ekspertka Morskiego Centrum Cyberbezpieczeństwa Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni.
Nowe obowiązki dla samorządów
Od kwietnia 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Nakładają one na objęte nimi podmioty dodatkowe obowiązki związane z zarządzaniem ryzykiem, ochroną systemów informatycznych i reagowaniem na incydenty. Do 3 kwietnia 2027 roku podmioty objęte wskazanymi obowiązkami mają wdrożyć wymagane rozwiązania dotyczące bezpieczeństwa informacji i podłączyć się do systemu S46. Eksperci podkreślają jednak, że samo przygotowanie dokumentacji nie wystarczy. Konieczne są regularne kontrole zabezpieczeń, szkolenia pracowników oraz testowanie procedur awaryjnych.
270 mln zł na cyberbezpieczeństwo
Szansą na poprawę sytuacji ma być tworzenie Lokalnych Centrów Cyberbezpieczeństwa. Na ten cel przeznaczono blisko 270 mln zł z Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy. O dofinansowanie mogą ubiegać się partnerstwa co najmniej dwóch jednostek samorządu terytorialnego. W całej Polsce ma powstać minimum 30 takich centrów, które będą wspierać samorządy w monitorowaniu zagrożeń, ochronie systemów informatycznych i reagowaniu na cyberataki.
Nabór wniosków potrwa do 30 listopada 2026 roku.
Cyberbezpieczeństwo to także bezpieczeństwo mieszkańców
Zagrożenia cyfrowe stają się dziś równie istotne jak awarie energetyczne, przerwy w dostawach wody czy zakłócenia łączności. Dlatego samorządy muszą przygotowywać się na różne scenariusze kryzysowe. Jak podkreślają eksperci, kluczowe znaczenie ma współpraca pomiędzy jednostkami, wspólne korzystanie ze specjalistów oraz regularne ćwiczenia sprawdzające gotowość do działania. Bo w przypadku skutecznego cyberataku najważniejsze jest nie tylko zabezpieczenie danych, ale również zapewnienie mieszkańcom nieprzerwanego dostępu do podstawowych usług.
Komentarze