Pierwszy krok: karta zgonu i zgłoszenie w USC
Zgon trzeba zgłosić w urzędzie stanu cywilnego przed pochówkiem. Na zgłoszenie są 3 dni od wystawienia karty zgonu, a jeśli przyczyną śmierci była choroba zakaźna – tylko 24 godziny od zgonu. Zgon zgłasza się w USC właściwym dla miejsca zgonu. Kierownik urzędu rejestruje go w dniu zgłoszenia i wydaje jeden bezpłatny odpis skrócony aktu zgonu. Kartę zgonu wystawia lekarz. Przy zgonie w domu wzywa się w praktyce lekarza rodzinnego lub pogotowie. W szpitalu dokument wystawia lekarz placówki. Wiele zakładów pogrzebowych przejmuje zgłoszenie zgonu i dalsze formalności. Rodzina przekazuje wtedy dokumenty, a resztą zajmuje się zakład.
Ile wynosi zasiłek pogrzebowy w 2026 roku?
7000 zł – jeśli śmierć nastąpiła 1 stycznia 2026 r. lub później. ZUS podkreśla, że o wysokości zasiłku decyduje data śmierci, a nie data złożenia wniosku. Po osobie zmarłej do końca grudnia 2025 r. zasiłek wynosi 4000 zł, nawet jeśli wniosek złożono już w 2026 r.
Kto otrzymuje jaką kwotę:
- Członek rodziny, który pokrył koszty pogrzebu: pełna kwota, niezależnie od faktycznych kosztów pogrzebu.
- Osoba spoza rodziny lub instytucja: zwrot faktycznych wydatków, nie więcej niż limit. Gdy koszty pokrywa kilka osób lub instytucji, zasiłek dzieli się proporcjonalnie.
Kwota może rosnąć w kolejnych latach. Zasiłek podlega waloryzacji od 1 marca, jeżeli średnioroczny wskaźnik inflacji z poprzedniego roku przekroczy 105 (czyli inflacja wyniesie ponad 5%). Według doniesień medialnych w 2026 r. do marcowej podwyżki nie doszło i od 1 marca obowiązuje nadal 7000 zł.
Termin: 12 miesięcy
Prawo do zasiłku wygasa, jeśli wniosek nie zostanie złożony w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Zasiłek przysługuje tylko raz po tej samej osobie zmarłej. Wniosek do ZUS składa się na druku Z-12, a do KRUS na druku SR-26.
Czym jest „rozliczenie bezgotówkowe” przez zakład pogrzebowy?
Zakład pogrzebowy może złożyć wniosek w imieniu rodziny i otrzymać zasiłek bezpośrednio na swoje konto. Jeżeli wniosek składany jest za pośrednictwem zakładu pogrzebowego, powinien zawierać upoważnienie do wypłaty zasiłku w całości albo w części na konto bankowe zakładu. Podobnie działa KRUS: do złożenia wniosku i odbioru zasiłku można upoważnić zakład, który organizował pogrzeb, a KRUS przekaże świadczenie bezpośrednio na jego konto.
Od 2026 r. ta ścieżka jest łatwiejsza. Nowe przepisy pozwalają zakładom pośredniczyć w składaniu wniosków niezależnie od tego, kto jest osobą uprawnioną, i ograniczyły liczbę dokumentów, bo część danych ZUS pobiera z urzędu stanu cywilnego. Na posiedzeniu sejmowej podkomisji w maju 2026 r. przedstawicielka ZUS podała, że średni czas wypłaty zasiłku wynosił około 9 dni.
Przykład rachunkowy (ilustracja, nie oferta): rodzina, zasiłek 7000 zł, rachunek zakładu na 5500 zł. Rodzina upoważnia ZUS do przekazania 5500 zł zakładowi, a pozostałe 1500 zł trafia do niej. Jeśli rachunek jest równy zasiłkowi lub wyższy, cały zasiłek zasila zakład, a ewentualną nadwyżkę kosztów rodzina dopłaca sama.
W praktyce część lubelskich zakładów idzie krok dalej i wypłaca rodzinie tę różnicę przed pogrzebem, zanim ZUS przeleje pieniądze. Warto zapytać o to wprost.
Cmentarze w Lublinie: dlaczego opłaty się różnią
W Lublinie są dwa cmentarze komunalne: przy ul. Droga Męczenników Majdanka oraz przy ul. Białej. Stawki za groby ustala tam miasto. Wysokość opłat zależy m.in. od rodzaju pochówku i grobu (ziemny lub murowany, pojedynczy lub rodzinny) oraz od lokalizacji: przy alei głównej, bocznej lub wewnątrz kwater. Ostatnia podwyżka, średnio o 10%, weszła od 2025 r.
Pozostałe lubelskie nekropolie mają własne cenniki. Na przykład cmentarz przy ul. Unickiej publikuje cennik datowany na 2 stycznia 2026 r., obejmujący m.in. opłaty za ekshumację i regulację prawa do grobu. Podczas debaty w radzie miasta przedstawicielka urzędu przyznała, że nie ma informacji o opłatach na cmentarzach wyznaniowych. W praktyce oznacza to, że porównanie „ile kosztuje miejsce na cmentarzu w Lublinie” zawsze trzeba zacząć od pytania, o który cmentarz chodzi. Aktualną kwotę najpewniej potwierdzi kancelaria danego cmentarza.
Co wpływa na koszt pogrzebu
Na końcowy rachunek składają się zwykle:
- trumna lub urna,
- przewóz zmarłego (lokalnie lub z innego miasta),
- przechowywanie w chłodni i przygotowanie ciała,
- oprawa ceremonii, nekrologi i kwiaty,
- opłaty cmentarne,
- w przypadku grobu rodzinnego – ewentualne pogłębienie grobu lub prace kamieniarskie,
- przy kremacji – usługa krematorium i miejsce na urnę (grób lub kolumbarium).
Rzetelne porównanie ofert wymaga rozpisania tych pozycji. Sama cena „pakietu” niewiele mówi, jeśli nie wiadomo, co obejmuje.
Jak wybrać zakład pogrzebowy w Lublinie – pytania kontrolne
Zanim podpiszesz zlecenie, zapytaj:
- Czy zakład rozlicza zasiłek bezgotówkowo z ZUS i KRUS? Ma to znaczenie, jeśli zmarły był rolnikiem.
- Czy różnica między zasiłkiem a kosztami zostanie wypłacona przed pogrzebem, czy dopiero po przelewie z ZUS?
- Czy otrzymam wycenę z rozpisanymi pozycjami?
- Czy zakład posiada własną chłodnię i salę pożegnań, czy korzysta z cudzych?
- Na których cmentarzach zakład ustala terminy?
- Czy wycena uwzględnia opłaty cmentarne i honorarium dla parafii, czy są to koszty dodatkowe?
- Czy kontakt jest całodobowy? Zgon może nastąpić w nocy lub w święto.
- Czy zakład podaje aktualną kwotę zasiłku? Jeśli ktoś w 2026 r. wciąż liczy „na 4000 zł”, warto dopytać, czy chodzi o zgon z 2025 r.
Przykład: jak ten model działa w praktyce
Model „wszystko po stronie zakładu” opisuje na swojej stronie lubelski zakład pogrzebowy Memorial24. Firma, która świadczy usługi pogrzebowe w Lublinie z biurami przy ul. Fabrycznej 1A, Cmentarnej 20 i Czechowskiej 42, deklaruje całodobowy kontakt oraz bezgotówkowe rozliczenie z ZUS i KRUS. Na liście formalności, które przejmuje, wymienia:
- odbiór aktów zgonu w USC,
- ustalenie terminu pogrzebu w kancelariach cmentarzy na Majdanku, przy Lipowej i Unickiej,
- opłacenie należności cmentarnych,
- złożenie wniosku o zasiłek,
- wypłatę różnicy rodzinie jeszcze przed pogrzebem.
Pełny zakres formalności firma opisuje na swojej stronie. Według zakładu rodzina musi przekazać kartę zgonu i dowód osobisty zmarłego. W ofercie są także transport zmarłych na terenie kraju i kremacja we współpracy z krematoriami. Memorial24 nie publikuje gotowych pakietów cenowych, a wycenę przygotowuje indywidualnie po rozmowie telefonicznej.
Najczęstsze pytania
Czy zasiłek 7000 zł przysługuje po osobie zmarłej w grudniu 2025 r.?
Nie. Decyduje data śmierci, więc po zgonie z 2025 r. zasiłek wynosi 4000 zł, także przy wniosku złożonym w 2026 r.
Czy trzeba mieć gotówkę, żeby zorganizować pogrzeb?
Niekoniecznie. Jeśli zakład rozlicza się bezpośrednio z ZUS lub KRUS na podstawie upoważnienia we wniosku, zasiłek pokrywa koszty do swojej wysokości. Dopłata jest potrzebna tylko wtedy, gdy rachunek przekracza zasiłek.
Kto dostaje pełne 7000 zł?
Członek rodziny, który poniósł koszty pogrzebu, niezależnie od ich wysokości. Osoby spoza rodziny i instytucje otrzymują zwrot udokumentowanych wydatków, maksymalnie do limitu.
Ile mam czasu na wniosek?
12 miesięcy od dnia śmierci.
Gdzie sprawdzić opłaty na lubelskich cmentarzach?
Na cmentarzach komunalnych (Majdanek, ul. Biała) stawki ustala Rada Miasta Lublin. Pozostałe cmentarze mają własne cenniki. Aktualną kwotę potwierdzisz w kancelarii cmentarza.
