Dla wielu osób rower jest po prostu środkiem transportu albo sposobem na aktywne spędzanie czasu. Ale może być czymś znacznie więcej. Właśnie na tym założeniu opiera się „Rowerowa moc” - projekt, w ramach którego Towarzystwo dla Natury i Człowieka prowadzi w Lublinie działania integracyjne skierowane m.in. do osób z doświadczeniem migracji.
Od nauki jazdy do działania na rzecz miasta
Metoda stosowana przez Towarzystwo określana jest jako praktyczna edukacja rowerowa. Jej założeniem jest uczenie poprzez rzeczywiste doświadczenie, a głównym celem - sprawienie, żeby uczestnicy osiągnęli pełną niezależność w korzystaniu z roweru. Pierwsza rzecz, której się uczą, to oczywiście bezpieczna jazda. Ale na tym edukacja się nie kończy. Są wspólne przejazdy po Lublinie i ćwiczenia w prawdziwym ruchu ulicznym. Są wycieczki poza miasto, które uczestnicy uczą się samodzielnie planować i organizować. Poznają też podstawy serwisowania roweru – tak, żeby drobna awaria nie oznaczała końca wycieczki albo konieczności szukania pomocy. Jest jednak jeszcze jeden, mniej oczywisty element. Uczestnicy uczą się patrzeć na swoje miasto z perspektywy rowerzysty: zauważać bariery, niebezpieczne miejsca i problemy, a następnie zastanawiać się, co można z nimi zrobić.
- Rower traktujemy jako narzędzie, a nie cel sam w sobie. Oczywiście ważne jest, żeby umieć bezpiecznie jeździć i zadbać o swój rower. Ale równie ważne jest to, co dzięki rowerowi można zrobić: stać się bardziej samodzielnym, pewnym siebie, poznać miasto, nawiązać relacje i poczuć, że ma się wpływ na swoje otoczenie - mówi Michał Tragarz, koordynator działań.
Rower jako narzędzie integracji i wzmocnienia
Dla osób z doświadczeniem migracji rower może mieć szczególne znaczenie. Pozwala stosunkowo łatwo i tanio przemieszczać się po mieście, ale także stopniowo poznawać jego mniej oczywiste miejsca. Zamiast ograniczać codzienne życie do kilku znanych punktów, można zacząć odkrywać kolejne dzielnice, parki, okolice miasta czy miejsca, do których wcześniej trudno było dotrzeć.
- Kiedy ktoś trafia do nowego miasta, potrzebuje czasu, żeby poczuć się w nim swobodnie. Rower może ten proces bardzo przyspieszyć. Pozwala samodzielnie odkrywać Lublin, a jednocześnie daje okazję do spotkania z innymi ludźmi. Z czasem miasto staje się bardziej znajome, a człowiek zaczyna czuć, że naprawdę jest to także jego miejsce - mówi Michał Wolny, drugi z koordynatorów działań.
Edukacja rowerowa, która wzmacnia integrację i włączenie, nie kończy się na umiejętności bezpiecznego przejazdu z punktu A do punktu B. Jej kolejnym elementem jest budowanie poczucia sprawczości poprzez dostrzeganie potrzeb i barier, z którymi rowerzyści spotykają się w mieście.
- Chcemy, żeby uczestnicy i uczestniczki nie byli tylko użytkownikami infrastruktury rowerowej. Zachęcamy ich do przyglądania się temu, jak wygląda miasto, jakie problemy napotykają rowerzyści i co można zrobić, żeby te problemy rozwiązywać. To jest moment, w którym edukacja rowerowa zaczyna łączyć się z aktywnością obywatelską - dodaje Michał Tragarz.
Jak wykorzystać tę metodę w pracy z innymi grupami?
O tym rozmawiano 5 września podczas forum praktyków „Rowerowa moc - edukacja rowerowa jako narzędzie zmiany społecznej”, które odbyło się w Baobabie w Lublinie.
Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń osób pracujących z grupami narażonymi na wykluczenie. Organizatorzy pokazali, jak praktyczną edukację rowerową można wykorzystywać nie tylko w pracy z osobami z doświadczeniem migracji, ale także z młodzieżą, seniorami, osobami z niepełnosprawnościami czy mieszkańcami terenów wiejskich. Rozmawiano również o tym, jak przygotowywać działania, które nie będą jedynie rekreacyjną przejażdżką, ale rzeczywiście pomogą uczestnikom zdobywać większą samodzielność, budować relacje i lepiej odnajdywać się w swoim otoczeniu. Bo właśnie na tym opiera się „Rowerowa moc”. Rower jest narzędziem - do poznawania miasta i ludzi, zdobywania pewności siebie, ale także dostrzegania problemów i przekonania, że można mieć wpływ na miejsce, w którym się żyje.
Komentarze