„Nasza firma nie emituje zanieczyszczeń, więc KOBiZE nas nie dotyczy”
To jedno z najczęściej powtarzanych zdań, jakie słyszę podczas audytów środowiskowych. Takie przekonanie mają zarówno właściciele niewielkich firm usługowych, jak i przedsiębiorcy prowadzący większe zakłady produkcyjne. Dopiero szczegółowa analiza pokazuje, że obowiązek składania raportów do KOBiZE często istnieje od lat.
KOBiZE - obowiązek, o którym wielu przedsiębiorców po prostu nie wie
Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) prowadzi bazę danych o emisjach gazów i pyłów do powietrza. W świadomości wielu przedsiębiorców funkcjonuje jednak przekonanie, że przepisy dotyczą wyłącznie elektrowni, fabryk czy dużych zakładów przemysłowych.
W praktyce obowiązki mogą obejmować znacznie szerszą grupę firm - również tych, które na pierwszy rzut oka nie kojarzą swojej działalności z emisją do powietrza.
Emisja to nie tylko dym z komina
Podczas audytów często spotykam się ze zdziwieniem, gdy wyjaśniam, że emisja nie oznacza wyłącznie widocznego dymu unoszącego się nad zakładem.
Źródłem emisji mogą być między innymi:
- kotły gazowe i olejowe ogrzewające budynki,
- agregaty prądotwórcze,
- procesy lakiernicze i malarskie,
- spawanie,
- wykorzystywanie rozpuszczalników oraz innych substancji zawierających lotne związki organiczne,
- instalacje technologiczne,
- urządzenia spalające paliwa wykorzystywane w działalności gospodarczej.
Każdą działalność należy analizować indywidualnie. To, że emisji nie widać, nie oznacza, że jej nie ma.
„Przecież mamy tylko piec gazowy…”
To jeden z najczęstszych przypadków. Przedsiębiorca informuje, że w firmie znajduje się jedynie kocioł gazowy ogrzewający biuro lub halę i zakłada, że nie wiąże się to z żadnymi obowiązkami środowiskowymi. Podczas analizy okazuje się jednak, że firma powinna prowadzić odpowiednią dokumentację i składać coroczne raporty do KOBiZE.
Podobnie wygląda sytuacja w warsztatach samochodowych, lakierniach, drukarniach, piekarniach, zakładach produkcyjnych, firmach budowlanych czy przedsiębiorstwach wykorzystujących substancje chemiczne w procesach technologicznych.
Skąd bierze się ten błąd?
Najczęściej z braku świadomości.
Przedsiębiorcy koncentrują się na prowadzeniu działalności, podatkach, księgowości czy sprawach kadrowych. Kwestie związane z ochroną środowiska schodzą na dalszy plan, zwłaszcza gdy nikt wcześniej nie przeanalizował firmy pod kątem obowiązków wynikających z przepisów.
W zdecydowanej większości przypadków nie wynika to z zaniedbania, lecz z braku informacji.
Jak wygląda audyt środowiskowy?
Audyt to znacznie więcej niż analiza dokumentów.
Najpierw poznaję sposób funkcjonowania przedsiębiorstwa - sprawdzam wykorzystywane urządzenia, procesy technologiczne, rodzaje paliw, surowców oraz stosowanych substancji chemicznych. Dopiero na tej podstawie można rzetelnie ocenić, czy firma podlega obowiązkom wobec KOBiZE, jakie raporty powinna składać i czy ciążą na niej również inne obowiązki wynikające z przepisów ochrony środowiska. Bardzo często okazuje się, że przedsiębiorca przez wiele lat funkcjonował w przekonaniu, iż wszystko jest w porządku, a dopiero szczegółowa analiza ujawnia obowiązki, o których wcześniej nikt go nie poinformował.
Jak sprawdzić, czy KOBiZE dotyczy Twojej firmy?
Warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:
- Czy w firmie wykorzystywane są urządzenia spalające paliwa?
- Czy prowadzone są procesy technologiczne mogące powodować emisję do powietrza?
- Czy używane są farby, lakiery, rozpuszczalniki lub inne substancje chemiczne?
- Czy przedsiębiorstwo posiada agregaty, piece technologiczne albo inne źródła emisji?
- Czy działalność była kiedykolwiek przeanalizowana pod kątem obowiązków wobec KOBiZE?
Jeżeli na choć jedno z tych pytań odpowiedź brzmi „tak” lub „nie wiem”, warto przeprowadzić audyt.
Podsumowanie
Największym problemem nie jest sam obowiązek raportowania do KOBiZE, ale brak świadomości, że taki obowiązek istnieje. W swojej pracy wielokrotnie spotykam przedsiębiorców przekonanych, że przepisy ich nie dotyczą. Dopiero audyt środowiskowy pokazuje rzeczywisty zakres obowiązków wynikających z prowadzonej działalności. Regularna analiza pozwala uporządkować dokumentację, zweryfikować obowiązki i uniknąć problemów, które często wychodzą na jaw dopiero podczas kontroli.
Autorką tekstu jest Beata Szafran, właścicielka firmy Esperto di Affari, Doradztwo Środowiskowe . Specjalizuje się w doradztwie z zakresu ochrony środowiska dla przedsiębiorstw w całej Polsce. Na co dzień wspiera firmy z różnych branż w zakresie obowiązków wynikających z systemu BDO, raportowania KOBiZE, opłat środowiskowych, gospodarki odpadami, F-gazów .Przeprowadza audyty środowiskowe i pomaga przedsiębiorcom unikać kar za niedopełnienie wymogów prawnych. W bazie klientów ma blisko 1000 podmiotów, realizując ponad 24 000 raportów wniosków i analiz środowiskowych. Kontakt : [email protected]
Komentarze